Ngày 20/01/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC giới thiệu 03 thủ tục hành chính mới đối với tài sản tiền mã hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Đáng chú ý, thủ tục đầu tiên thiết lập quy trình cấp phép với 05 bước tiêu chuẩn cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản số. Tổ chức đăng ký phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về nhân lực, năng lực tài chính và cơ sở hạ tầng kỹ thuật, như đã quy định trong Nghị quyết 05 của Chính phủ. Uớc tính thời gian để hoàn thành quy trình cấp phép này sẽ kéo dài từ 3 đến 6 tháng. Ngoài ra, các quy định thực thi bổ sung đang được soạn thảo để tiếp tục củng cố khuôn khổ pháp lý cho thị trường tài sản số, dự kiến sẽ hoàn thiện vào giữa năm 2026. Do đó, Sàn giao dịch tài sản số đầu tiên được cấp phép đầy đủ tại Việt Nam có thể bắt đầu hoạt động từ Q3/2026.
Quy trình xin giấy phép kinh doanh tài sản số
Quyết định 96/QĐ-BTC của Bộ Tài chính nhằm thực hiện Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP (ngày 09/09/2025) của Chính phủ về việc thí điểm thị trường tài sản tiền mã hóa tại Việt Nam. Quyết định này giới thiệu 03 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính, bao gồm:
- Cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản số;
- Sửa đổi giấy phép hiện có;
- Thu hồi giấy phép.
Theo Quyết định số 96, các tổ chức đủ điều kiện có thể nộp đề xuất lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để xin cấp giấy phép.
Lộ trình áp dụng
Cụ thể, Quy trình cấp phép bao gồm 05 bước tuần tự, được chia thành 02 giai đoạn chính: (1) Nộp và xem xét hồ sơ sơ bộ và (2) Hoàn thiện các điều kiện về cơ sở hạ tầng/tài chính và cấp phép chính thức.
Ở giai đoạn sơ bộ, tổ chức nộp đơn phải đáp ứng các yêu cầu về nhân lực và pháp lý/tuân thủ. Sau khi được chấp thuận, tổ chức nộp đơn có tối đa 01 năm để hoàn thành các điều kiện còn lại – vốn và công nghệ/cơ sở hạ tầng, trước khi các cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ và cấp phép.
Uớc tính quy trình 05 bước này sẽ kéo dài khoảng 3 – 6 tháng với giả định các cơ quan quản lý xem xét kịp thời và tổ chức nộp đơn chuẩn bị đầy đủ.
Các lĩnh vực có thể cần thêm hướng dẫn thực hiện
Mặc dù Quyết định 96 làm rõ quy trình cấp phép nhưng có thể cần thêm các quy định khác để hỗ trợ hoạt động thị trường hàng ngày, bao gồm:
- Định nghĩa chi tiết hơn về các bên tham gia thị trường (bên mua, bên bán, tổ chức phát hành) và các quy tắc về khâu tổ chức thị trường/hành vi thị trường.
- Các biện pháp chế tài và cơ chế thực thi đối với hành vi gian lận, lừa đảo và vi phạm luật chống rửa tiền/chống tài trợ khủng bố.
Giả sử các quy định này được xây dựng song song với công tác chuẩn bị của các đơn vị đăng ký, kịch bản cơ sở là khuôn khổ pháp lý thực thi có thể được hoàn thiện phần lớn vào giữa năm 2026 và sàn giao dịch trong nước được cấp phép đầu tiên có thể đi vào hoạt động trong Q3/2026.
Những công bố gần đây từ các tổ chức tiềm năng
Sau Quyết định 96, một số CTCK đã công bố các sáng kiến liên quan đến cơ hội tài sản số:
TCX đã tiết lộ trong cuộc họp báo KQKD Q4/2025 là đã nộp đề xuất và đưa ra dự báo về tiến độ cấp phép trong 3 tháng tới.
SSI tiết lộ trong cuộc họp báo KQKD Q4/2025 là đã nộp đề xuất.
VIX đã công bố kế hoạch tăng vốn điều lệ của công ty tài sản số (VIXEX – Chưa niêm yết) thêm 1.000 tỷ đồng trong Q2/2026, được tài trợ bằng nguồn vốn thu được từ đợt phát hành quyền mua cổ phiếu (dự kiến diễn ra vào Q1 – Q2/2026).- Các đơn vị tiềm năng khác: MBB, VPB, HDB đã bày tỏ sự quan tâm; các thông tin và đề xuất có thể sẽ được công bố sau.
Tác động tới lợi nhuận: Vẫn còn quá sớm để đánh giá
Các thông tin chi tiết cần làm rõ để đánh giá đóng góp từ tài sản số vào mô hình dự báo lợi nhuận của các CTCK:
- Nội dung chính thức của các quy tắc thực thi (sản phẩm được phép cung cấp, quy trình tiếp nhận khách hàng/KYC, lưu ký, thanh toán, quy tắc đòn bẩy/ký quỹ, báo cáo).
- Cơ cấu sở hữu và ước tính lợi nhuận trên báo cáo hợp nhất (công ty con, công ty liên kết, hợp đồng kinh tế) sẽ xác định cách doanh thu, chi phí và việc sử dụng vốn được ghi nhận vào BCTC của CTCK niêm yết.
Ngoài ra, ngay cả khi quá trình cấp phép có tiến triển, sự phát triển thương mại có thể phụ thuộc vào khả năng thu hút người dùng trong nước trở lại từ các nền tảng nước ngoài. Các sàn giao dịch toàn cầu vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh mang tính cấu trúc về chiều sâu thanh khoản, phạm vi sản phẩm, lợi thế kinh tế theo quy mô, sự quen thuộc của thương hiệu và khả năng bảo mật/khôi phục sự cố đã được kiểm chứng, điều này có thể làm giảm bớt những lợi thế ban đầu về thị phần trong nước và trì hoãn đóng góp lợi nhuận đáng kể.
(Smart Stock tham khảo nguồn HSC)
—> Theo dõi chi tiết và thường xuyên các nhận định chuyên sâu
TẠI ĐÂY
